نظرسنجی
نظر شما در خصوص مطالب سایت چیست؟

اکثر مطالب سودمند هستند.
برخی مطالب مفید هستند.
مطالب بایستی بیشتر شوند.
برخی از مطالب ضعیف هستند.
در این زمینه نظری ندارم.

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 9752
 بازدید امروز : 178
 کل بازدید : 655380
 بازدیدکنندگان آنلاين : 6
 زمان بازدید : 1.9219
آشنايي با ترکمنستان

آشنايي با تركمنستان
 
 
نگاهي به مشخصات جغرافيائي
كشور تركمنستان در بخش غربي آسياي مركزي قرار گرفته است. وسعت خاك آن 488100 كيلومتر مربع و با كشورهاي قزاقستان، ازبكستان، ايران، و افغانستان، فدراسيون روسيه و ازطريق درياي خزر با آذربايجان هم مرز است. امتداد اراضي آن از غرب به شرق 1100 كيلومتر و از شمال به جنوب 650 كيلومتر است. مهمترين رودخانه كشور آمودريا (جيحون) است و در شرق كشور در قسمتهايي از مسير خود مرز مشترك با ازبكستان و افغانستان را به وجود مي آورد. از آب اين رودخانه مردم افغانستان و ازبكستان نيز براي مقاصد گوناگون بهره برداري مي كنند.كانال قره قوم كه عمليات احداث آن در سال 1954 آغاز شد و در چند مرحله به پايان رسيد مانند شاخه اي از رودخانه آمودريا، آب اين رودخانه را به واحه هاي مرو، مرغاب و جلگه هاي دامنه رشته كوه كوپت داغ انتقال مي دهدو در آبياري اراضي كشا ورزي مناطق مذكور مورد بهره برداري قرار مي گيرد. اخيراً بعلت اهميت فوق العاده اقتصادي آن را رسماً رودخانه قره قوم نام نهاده اند آب و هواي تركمنستان گرم و خشك و بياباني است و از نظر پوشش گياهي فقير محسوب مي شود. در اين كشور جنگلهاي انبوه در ختان پهن برگ ديده نمي شود ولي طبيعت آن از نظر تنوع گونه هاي گياهي غني است، به طوري كه در كوههاي هم مرز با خراسان در ختان مخروطي هميشه سبز مي رويند و در ارتفاعات باد خيز درختزارهاي وسيع پسته وحشي وجود دارد و كوير قره قوم كه چهار پنجم خاك كشور را تشكيل مي دهد محل رويش انواع گياهان و در ختچه هاي كويري است.
دماي هوا در تابستان به ندرت از 35 درجه پايين مي آيد ولي در زمستان به منهاي 27 درجه مي رسد يعني تغييرات دماي هوا در طي سال شديد است. رطوبت و نزولات جوي اندك است و بارندگي عمدتاً در فصل بهار روي مي دهد.

جمعيت و تركيب قومي
با وجود جمعيت اندك، كشور تركمنستان كشوري چند مليتي است و گروههاي قومي و ملي براساس قانون اساسي از حقوق مساوي برخور دارند. براساس برخي برآورد ها نمايندگان بيش از يكصد مليت و قوميت در تركمنستان سكونت دارند. سرشماري سراسري دولتي سال 1995 گوياي آن است كه آمار جمعيت تركمنستان در مجموع 4483300 نفر است كه از اين تعداد 77 % تركمن – 2/6 % ازبك، 7/6 % روس- 2% قزاق- 8/5 % ارمني- 8/5 % آذري- 8/5 % تاتار- 8/5 % بلوچ و 5/0% اكرايني هستند و همچنين گروههايي از كرد ها، كره اي ها، دونگانها، خزرها، يهوديان و ساير قوميت ها نيز در تركيب قومي تركمنستان وجود دارند. اخيراً اعلام شده كه جمعيت اين كشور از مرز 5 ميليون نفر گذشته و به 5 ميليون و 700 هزار نفر رسيده است

تقسيمات اداري و كشوري
كشور تركمنستان كه در 27 اكتبر سال 1991 رسماً اعلام استقلال كرد داراي 5 استان، 15 شهر و 74 شهرك است. نامهاي استانهاي كشور و مراكز آنها عبارتنداز استان آخال (مركز آن شهر آ‏نو است)، استان مرو (شهرمرو مركز استان است)، استان لباب (به مركزيت تركمن آباد)، استان داش اغوز (به مركزيت داش اغوز) و استان بالكان (به مركزيت بالكان آباد)
شهر عشق آباد پايتخت كشور كه در اراضي استان آخال قرار دارد از نظر تقسيمات اداري واحدي مستقل است و با جمعيت بيش از 000/500 نفر بزرگترين شهر كشور محسوب مي شود
بندر تركمنباشي در ساحل درياي خزر يك مركز صنعتي و تفريحي محسوب مي شود. اين بندر علاوه برداشتن پالايشگاه نفت و گاز در تابستان پذيراي خيل دوستداران دريا است

پول رايج
پول رايج تركمنستان منات است كه پس از اعلام استقلال كشور از اول نوامبر سال 1993 وارد گردش شده است و انواع آن عبارتند از اسكناس هاي 1، 5، 10، 20، 50، 100، 500، 1000، 5000،10000 مناتي كه اخيراً سكه هاي 500 و 1000 مناتي هم ضرب شده و در كنار اسكناسهاي 500 و 1000 مناتي در گردش است. بانك مركزي تركمنستان از طرف دولت ارزش پول رايج كشور را در مقابل ارزهاي خارجي تعيين مي كند ولي گفتني است كه ارزش برابري منات با ارزهاي خارجي داراي دو نرخ رسمي دولتي و غيررسمي در بازار آزاد است (هم اكنون ارزش رسمي 1 دلار آمريكا اندكي بيش از 5 هزار منات است).

آثار تاريخي و فرهنگي و مراكز ديدني
تركمنستان داراي آثار تاريخي و مراكز ديدني بسياري است. جاده ابريشم كه در گذشته دور نقشي بسيار مهم در برقراري ارتباطات بازرگاني شرق و غرب داشته، در قسمتي از مسير طولاني خود از آسياي مركزي و بالطبع از تركمنستان گذشته و به بنادر شرقي درياي مديترانه منتهي مي شد. هم اكنون خرابه ها و آثار برجاي مانده از دوره فعاليت اين جاده و دوره هاي پيشتر واقع در مسير آن گوياي اهميت آن در حيات اقتصادي و فرهنگي مردم آن دوران است. در ذيل با برخي از مهمترين آثار تاريخي تركمنستان آشنا مي شويم
دهستان ، پارائو ، شهر اسلام ، نسا، آنو ، ابيورد، ميهنه ، سرخس ، دندانقان

آثار تاريخي و فرهنگي واحه مرو
قصبه توغلوق ، ارگ قلعه ، گياور قلعه ، قيز قلعه ، سلطان قلعه ، شهريار ارگ ، عبدالله خان قلعه ، مسجد خواجه يوسف همداني ، بايرام علي خان قلعه
آمل
آثار تاريخي و فرهنگي كهنه اورگنج (گرگانج يااورگنج قديم)
آرامگاه فخرالدين رازي، آرامگاه توره بگ خانم ، مجموعه آرامگاه نجم الدينكبري و سلطان علي
ساير آثار تاريخي و فرهنگي كهنه اورگنج عبارتند از :
مناره قديمي واقع در مركز آن، مدرسه ابن حاجب، آرامگاه سيد احمد، آرامگاه يوسف بگ.

صنايع دستي و سنتي تركمنستان
صنايع دستي و هنرهاي سنتي ملي تركمن شامل زرگري، قاليبافي، نمدبافي، فلزكاري، صنايع چوب، پوست و چرم، سفالگري، ابريشم بافي و گلدوزي است كه در ذيل به اسامي محصولات و توليدات برخي از آنها اشاره مي شود
زرگري – محصولات زرگري سنتي تركمن عبارتند از : قبه، گل يقه، النگو، مانگلايليق و … مواد مورد استفاده در زيور آلات سنتي زنان تركمن غالباً عبارتند از طلا، نقره و عقيق و غيره كه از نظر شكل اين زيور آلات به سازوبرگ رزم (البته در ابعاد كوچك) شباهت دارد
فرش و توليدات قاليبافي – توليدات قاليبافي عبارتند از جوال، انواع توربه، خورجين، قالي و قاليچه، قاپيليق (پرده مخصوص در اتاق)، آت حالي (فرش مخصوص اسب)، ارليك (فرش مخصوص زين اسب)، دويه حالي (فرش تزئيني مخصوص شتر كه در عروسي مورد استفاده قرار مي گيرد)، پلاس و گليم. مواد مورد استفاده در فرش تركمن شامل ابريشم، پشم شتر، گوسفند، نخ پنبه و رنگهاي طبيعي است. فرش تركمن از شهرت جهاني برخوردار است
نمدبافي – شامل چكمه هاي نمدي چوپاني، نمدخانگي، عرق گير اسب، جل شتر و غيره است
ابريشم بافي – برخي از محصولات ابريشم بافي سنتي تركمن عبارتند از : پارچه هاي ابريشمي با رنگهاي گوناگون به نام هاي كتني، دارايي، سوساني و چُب بتف، آلاچا، گودري، قارما، قالبيري
پشم بافي : روسريهاي دست بافي از پشم شتر و گوسفند نظير قينگاچ، دويپلي قينگاچ و غيره
گلدوزي – نمونه هاي گلدوزي سنتي تركمني را در لباسهاي زنان و مردان تركمن نظير كورته، چابيت، و كلاه سنتي «تاخيا» مي توان مشاهده كرد و اين هنر با نساجي سنتي تركمني ارتباط تتگاتنگ دارد
چرم دوزي – توليدات چرم دوزي سنتي تركمني شامل انواع كفش (كووش، چوقوي، چارق، يلكن، چپك)، كلاه، پوستين، پالتو، و يراق اسب است. موارد مورد استفاده در اين رشته علاوه برچرم و پوست، عقيق، طلا و نقره و پشم مي باشد

زبان رسمي تركمنستان
براساس اصل 13 قانون اساسي تركمنستان كه در تاريخ 18 ماه 1992 در اجلاس چهاردهم دوره دوازدهم شوراي عالي تركمنتسان تصويب شد، زبان تركمني زبان رسمي تركمنستان است. البته تا چندي پيش زبان روسي به عنوان زبان بسياري از افراد تحصيل كرده و روشنفكران و همچنين زبان مشترك ارتباطي ملل اتحاد شوروي سابق در تركمنستان رايج بود و اسنادو مدارك به هر دو زبان قابل انتشار بود. اخيراً به دستور رئيس جمهور تركمنستان استفاده از زبان تركمني در امور رسمي نظير تهيه اسناد و مدارك قانوني و حقوقي، اعلانات تبليغاتي و تجاري و مطبوعاتي اجباري شد. با وجود اين هنوز هم زبان روسي در تركمنستان كاربرد دارد و چندنشريه (روزنامه و مجله) و برنامه راديوتلويزيوني به زبان روسي است و كساني كه بر يكي از اين دو زبان تسلط داشته باشند به راحتي مي توانند مشكلات و مسائل خودرا حل نمايند
حروف الفباي زبان تركمني لاتيني، شبيه حروف الفباي تركي استانبولي است. البته چند حرف اين زبان معادل فارسي ندارد و مجموعاً الفباي جديد لاتيني 30 حرف دارد